MANDROSO HO
ANY AMIN’NY FANJAKAN’ANDRIAMANITRA
NY HERIN’NY FANAHY MASINA
FITOMBOANA ARA-PANAHY
TENIN’ANDIAMANITRA
Deoteronomia 8:1-6
Matio 4:1-11
Efesiana 4:17-27
Deoteronomia 8:1-6
[Fampahatsiarovana
ny nitondran'Andriamanitra ny Isiraely sy ny nampanetreny tena azy, ary
fananarana azy, andrao miavonavona izy ka manadino an'Andriamanitra]
(Deo 8:1)
« Ny lalàna rehetra izay andidiako anao anio dia tandremo harahinareo, mba
ho velona ianareo ka hihamaro ary hiditra sady handova ny tany izay nianianan'i
Jehovah tamin'ny razanareo homena azy. » (Deo 8:2) « Ary tsarovy ny
lalana rehetra izay nitondran'i Jehovah Andriamanitrao anao tany an-efitra izao
efa-polo taona izao, hampanetry tena anao
sy hizaha toetra anao ary hahalala izay ao
am-ponao, na hitandrina ny didiny ianao, na tsia. » (Deo 8:3) « Dia nampanetry tena
anao Izy ka namela anao ho noana, dia nanome anao ny mana hohaninao, izay tsy
fantatrao na ny razanao, hampahafantarany anao fa tsy mofo ihany no iveloman'ny olona; fa izay rehetra aloaky ny vavan'i
Jehovah no iveloman'ny olona. » (Deo
8:4) « Ny fitafianao teny aminao tsy rovitra, ary ny tongotrao tsy
nivonto izao efa-polo taona izao. » (Deo
8:5) « Koa aoka ho fantatrao amin'ny fonao, fa tahaka ny fananaran'ny
olona ny zanany no fananaran'i Jehovah Andriamanitrao anao. » (Deo 8:6) « Ary tandremo ny didin'i
Jehovah Andriamanitrao, mba handehananao amin'ny lalany sy hatahoranao
Azy. »
Matio 4:1-11
Ny fakam-panahy
nahazo an’i Jesosy
(Matio 4:1)
« Ary Jesosy dia nentin'ny Fanahy nankany an-efitra, mba halain'ny devoly*
fanahy.[*Devoly = mpiampanga, na mpanendrikendrika] » (Matio 4:2) « Ary nifady hanina
efa-polo andro sy efa-polo alina Izy, koa nony afaka izany, dia noana. » (Matio 4:3) « Dia nanatona ny mpaka
fanahy ka nanao taminy hoe: Raha
Zanak'Andriamanitra Hianao, dia teneno ho tonga mofo ireto vato ireto. »
(Matio 4:4) « Fa Izy kosa
namaly ka nanao hoe: Voasoratra hoe: Tsy mofo
ihany no hiveloman'ny olona, fa ny teny rehetra izay aloaky ny
vavan'Andriamanitra (Deo. 8. 3). » (Matio 4:5) « Ary ny devoly nitondra Azy nankany amin'ny tanàna
masina ka nampitoetra Azy teo an-tampon ny tempoly, » (Matio 4:6) « dia nanao taminy hoe:
Raha Zanak'Andriamanitra Hianao,
mianjerà any ambany any; fa voasoratra hoe: Izy handidy ny anjeliny ny aminao;
Ary eny an-tànany no hitondran'ireo
Anao, fandrao ho tafintohina amin'ny vato ny tongotrao (Sal. 91. 11,
12). » (Matio 4:7) « Hoy
Jesosy taminy: Voasoratra hoe koa: Aza maka
fanahy an'i Jehovah Andriamanitrao (Deo. 6. 16). »
(Matio 4:8) « Ary ny devoly
nitondra Azy Indray nankany an-tendrombohitra avo dia avo ka naneho Azy ny
fanjakana rehetra amin'izao tontolo izao mbamin'ny voninahiny, » (Matio 4:9) « dia nanao taminy hoe:
Izao rehetra izao dia homeko Anao,
raha hiankohoka eto anatrehako Hianao. » (Matio 4:10) « Fa hoy Jesosy taminy: Mandehana ianao, ry Satana: fa voasoratra hoe; Jehovah Andriamanitrao no
hiankohofanao, ary Izy irery ihany no hotompoinao (Deo. 6. 13). » (Matio
4:11) « Dia nandao Azy ny devoly, ary indreo, nisy anjely tonga ka nanompo Azy. »
Efesiana 4:17-27
[Fananarana
enti-mamporisika azy mba hadio fitondran-tena, ary tsy hanan-tsiny amin'ny
toetry ny tokan-tranony]
(Efesiana 4:17)
« Koa izao no lazaiko sady ambarako ao amin'ny Tompo: ny tsy mba
handehananareo intsony tahaka ny fandehan'ny jentilisa amin'ny fahafoanan'ny
sainy; » (Efesiana 4:18)
« fa efa tonga maizin-tsaina sy olon-ko azy amin'ny fiainan'Andriamanitra
ireny noho ny tsi-fahalalana ny anatiny, noho ny hamafin'ny fony, » (Efesiana 4:19) « dia olona tsy
mahalala henatra intsony ka nanolo-tena ho amin'ny fijejojejoana hanao izay
fahalotoana rehetra amin'ny fieremana. » (Efesiana 4:20) « Fa ianareo kosa, dia tsy mba toy izany no
nianaranareo an'i Kristy, » (Efesiana
4:21) « raha Izy tokoa no renareo ka tao aminy no nampianarana anareo,
araka ny fahamarinana izay ao amin'i Jesosy, » (Efesiana 4:22) « mba hialanareo ny toetrareo* taloha araka ny
fitondran-tenanareo fahiny, izay mihasimba araka ny filan'ny fitaka; [* Gr.
olonareo] » (Efesiana 4:23)
« fa mba hohavaozina kosa ianareo amin'ny fanahin'ny sainareo, » (Efesiana 4:24) « ary mba
hotafinareo ny toetra* vaovao, izay noforonina araka an'Andriamanitra amin'ny
fahitsiana sy ny fahamasinana momba ny fahamarinana. [* Gr. olona] » (Efesiana 4:25) « Koa esory ny
lainga, ka samia milaza ny marina amin'ny namany avy ianareo rehetra; fa samy
isan'ny momba ny tenan'ny namantsika avokoa isika. » (Efesiana 4:26) « Tezera, fa aza manota; ary aoka tsy ho tratry
ny masoandro milentika ny fahatezeranareo. » (Efesiana 4:27) « Aza manome fitoerana ho an'ny devoly. »
TORITENY
Dr. Rakotondravony Daniel, Fiangonan'Andriamanitra Miray
FITOMBOANA
ARA-PANAHY
Deo 8:1 Ny lalàna rehetra
izay andidiako anao anio dia tandremo harahinareo, mba ho velona ianareo [Famporisihan'i mba
hazoto mitandrina ny lalàna]
ü Deo 4:1-2 (Deo 4:1)
« Ary ankehitriny, ry Isiraely, mihainoa ny didy
sy ny fitsipika izay ampianariko anareo harahinareo, mba ho velona ianareo
ka hiditra sy handova ny tany izay omen'i Jehovah, Andriamanitry ny razanareo,
anareo. » (Deo 4:2) « Aza ampianareo ny teny izay andidiako anareo, ary
aza anesoranareo, fa tandremo ny didin'i Jehovah Andriamanitrareo izay
andidiako anareo. » è Mahavelona ny
fitandremana ny didin’i Jehovah.
ü Eks 19:5 « Koa ankehitriny, raha hihaino ny feoko tokoa ianareo ka
hitandrina ny fanekeko, dia ho rakitra soa ho
Ahy mihoatra noho ny firenena rehetra ianareo; fa Ahy ny tany
rehetra. » è Avahan’i
Jehovah amin’ny firenena rehetra noho ny fitahiany izay mitandrina ny didiny.
ü Sal 16:11 « Hampahafantatra ahy ny lalan'aina Hianao; fa havokisam-pifaliana
no eo anatrehanao, ary fahafinaretana no eo an-tananao an-kavanana
mandrakizay. » è Lalan’aina sy
havokisam-pifaliana ary fahafinaretana no ho an’izay mitandrina ny didin’i
Jehovah.
Deo 8:2 Jehovah
Andriamanitrao nitondra anao tany an-efitra efa-polo taona, hampanetry tena anao sy hizaha toetra anao ary hahalala izay ao am-ponao, na hitandrina ny
didiny ianao, na tsia.
ü Noho ny fanekena nataon’i Jehovah tamin’i Abrahama sy Isaka ary Jakoba, izay
natoky Azy, dia namonjy sy nanafaka ny Zank’Isiraely tamin’ny fahandevozany
tany Egypta Izy, niaro ny zanany lahy matoa raha nandringana ny voalohan-teraky
ny Egyptiana Izy, niaro azy ireo tamin’ny fanafihana sy fanenjehan’ny
miaramilan’i Farao teo am-pandosirana, namonjy azy ireo hamakivaky ny
Ranomasina Mena mandeha amin’ny tany maina.
ü Ho fanamafisana sy ho vavolombelon’ny fanekena nataon’i Jevovh tamin’ny
Zanak’Isiraely tao an-tendrombohitra Sinay, dia nanome azy ireo ny Didy folo
Izy, sy ny Sabata ary ny Andro Masina sy Firavoravoana fito isan-taona, ary
didy fanavahana ny madio sy maloto.
ü Ny fitandremana an’ireo sy ny
fitsipi-pitondrantena hafa dia nambaran’i Jehovah fa fanetrentena sy fizahan-toetra mba
hahalalany na hitandrina ny didiny izy ireo, na tsia. Fitahiana maro no
nomen’i Jehovah azy ireo tao an-efitra, lavitry ny fahavalo Eyptiana, satira nomeny
hanina sy rano hosotroina izy ireo, ary fitafiana tsy rovitra nandritry ny
efapolo taona tany an-efitra.
ü Ary nampahafantarin’i Jehovah azy ireo fa “tsy mofo ihany no iveloman'ny olona; fa izay rehetra aloaky ny vavan'i
Jehovah no iveloman'ny olona”.
Deo 8:3 TSY MOFO IHANY NO IVELOMAN’NY OLONA
ü Nitondra fisedrana sy zava-manahirana tany an-efitra
Jehovah mba hampianarany azy ireo fa ny fiainana akory tsy ny ara-nofo ihany. Ny fahatanterahana (na ara-nofo na
ara-panahy) dia miankina amin’ny fifandraisana amin’Andriamanitra sy ny
fankatoavana ny Teniny. Nanambara io teny io Jesosy Tompo raha tao anaty fotoan’ny
fankam-panahy nataon’i Satana taminy. (Mat 4:4).
ü Misy fotoana izay amelan’Andriamanitra ny fiainantsika hiharan’ny fahasahiranana,
mba ho toy ny famolavolany sy fitaizany antsika izany, hahaizantsika miankina
aminy bebe kokoa, ary handray ny Teniny amim-pitiavana (and 4-5).
Deo 8:4-5 NY FITAFIANAO SY
NY KAPANAO TSY ROVITRA EFAPOLO TAONA; TAHAKA NY FANANARAN’NY OLONA NY ZANANY NY
FANANARAN’I JEHOVAH ANDRIAMANITRAO ANAO
Misy fitsapana ny
finoana mandritra ny
androm-piainana eto amin’izao tontolo izao.
1.
Tokony hatao
amin’ny faharetana izany, izany hoe
amin’ny fiaretana. Mitovy amin’ireo olo-masina ao amin’ny Heb 11 ny lalan’ny fandresena amin’izany – miezaka
hahatratra ny tanjona.
2.
Tokony hialana ireo
ota izay malaky mahazo antsika, ka mijery an’i Jesosy Kristy hatrany isika
satria naharitra hatramin’ny farany Izy noho ny niaretany ny hazofijaliana.
3.
Tokony ho ao antsaintsika
hatrany fa loza lehibe mitatao ho antsika ny fankam-panahy tsy hanao ny
sitrapon’Andriamanitra ka hilefitra amin’ny fahotana, sady hiverina any amin’ny
fiainantsika taloha, ka hanjary olon’izao tontolo izao indray isika.
4. Ny fihazakazahana ao amin’ny
finoana dia mila mibanjina an’i Jesosy Kristy, izay ohatra ho antsika, satria Izy natoky an’Andriamanitra hatrany
amin’ny fanonkanan-tena hanao ny sitrapony, nanao
sorona ny tenany ho famonjena antsika
ho afaka amin’ny sazin’ny ota, ka hahazo anjara
amin’ny fiainana mandrakizay, araka izay voasoratra ao amin’ny Heb 10:7-10 manao hoe: (Hebreo 10:7) « Dia hoy
Izaho: Inty Aho tonga - Ao amin'ny
horonam-boky no nanoratana Ahy -Hanao ny
sitraponao, Andriamanitra ô". (Sal.
40.6-8). » (Hebreo 10:8)
« Rehefa nolazainy teo hoe: "Ny fanatitra alatsa-drà sy ny fanatitra
hohanina sy ny fanatitra odorana ary ny fanatitra noho ny ota" (dia ireny
aterina araka ny lalàna) "no tsy ilainao ary tsy sitrakao", » (Hebreo 10:9) « dia hoy
indray Izy: "Inty Aho tonga hanao ny sitraponao." Manaisotra ny
voalohany Izy mba hampitoerany ny faharoa. » (Hebreo 10:10) « Amin'izany sitrapo izany no
nanamasinana antsika tamin'ny nanaterana ny tenan'i Jesosy Kristy indray
mandeha. »
5. Ny fiaretana noho ny tsy fivadihana amin’Andriamanitra ary amin’ny
fitadiavana ilay fifaliana izay mameno ny asa efa niantsoan’Andriamanitra
antsika
6. Jesosy Kristy no loharanon’ny herintsika, ny fitiavantsika, ny
fahasoavana, ny famindrampo ary ny fanampiana, araka ny voasoratra hoe: (Hebreo 4:16) « Koa aoka isika
hanatona ny seza fiandrianan'ny fahasoavana amin'ny fahasahiana, mba
hahazoantsika famindram-po sy hahitantsika fahasoavana ho famonjena amin'izay
andro mahory*. [* Gr. tandrifin'izany] »
Matio 4:1-11
Ny Fankam-panahy Nahazo an’i
Jesosy
Matio 4:1-11 Jesosy dia nentin'ny Fanahy
nankany an-efitra, mba halain'ny devoly* fanahy
Izao nanakan’ny devoly fanahy an’i Jesosy izao dia fiezahana hanangoly an’i
Jesosy hiala amin’ny lalan’ny fankatoavana tanteraka ny sitrapon’Andriamanitra.
Mariho fa isaky ny fakam-panahy tsirairay dia ny fahefan’ny Tenin’Andriamanitra
no neken’i Jesosy fa tsy ny fanirian’i Satana (and 4, 7, 10). Inona no lesona
azontsika tsoahina amin’izao nakana fanahy an’i Jesosy izao?
1. Satana no fahavalontsika lehibe indrindra. Tsy maintsy
mamantara isika Kristiana fa manana ady ara-panahy ifanaovana amin’ny herin’ny
rstsy isan-krazany, izay tsy hita maso nefa tena misy. (Efe 6:12 naoty).
2. Raha tsy eo ny Fanahy Masina sy ny fampiasana ny Soratra Masina araka ny
tokony ho izy, dia tsy handresy ny fahotana sy ny fakam-panahy ny Kristiana. Indreto
misy tolo-kevitra momba ny fampiasana ny Tenin’Andriamanitra ho enti-madresy ny
fakam-panahy:
a.
Fantaro fa amin’ny
alalan’ny Tenin’Andriamanitra no ahazoanao hery hanoherana ny fihatsiana
rehetra ataon’i Satana (Jao 15:3, 7).
b.
Raiketo, izany hoe
ataovy tsianjery ao am-po sy ao an-tsaina ny Tenin’Andriamanitra (Jak 1:21).
c. Saintsaino andro aman’alina izay andininy nianaranao tsianjery (Deo 6:6;
Sal 1:2; 119:47).
d. Raha vantany vao alaim-panahy ianao dia lazao amin’ny tenanao sy
amin’Andriamanitra avy hatrany ilay ampahan-tSoratra nasaina nianaranao
tsianjery (and 4:7, 10).
e. Ekeo sady tanteraho ny fitaoman’ny Fanahy Masina hankatò ny
Tenin’Andriamanitra (Rom 8:12-14; Gal 5:18).
f.
Hodidino vavaka
izany dingana rehetra izany (Efe 6:18).
Efesiana 4:17-27 FANDEHANANA ARAKA NY MAHA ZANAKY NY MAZAVA
Efe 4:17-18 Tsy mba
handehananareo intsony tahaka ny fandehan'ny jentilisa amin'ny fahafoanan'ny
sainy, satria nahalala an’Andriamanitra nefa tsy mba nankalaza Azy (Rom 1:21)
Ho fitomboantsika
ara-panahy, dia antsoin’Andriamanitra isika “Handeha ho mendrika ny fiantsoana izay niantsoana antsika amin’ny
fanetrentena rehetra sy ny fahalemem-panahy, amin’ny fahari-po, mifandefitra
amin’ny fitiavana, mazoto mitana ny firaisana avy amin’ny Fanahy amin’ny
fehim-pihavanana”, (Efe 4:1-3).
Efe 4:18 Maizin-tsaina sy
olon-ko azy amin'ny fiainan'Andriamanitra
Rom 1:21 « fa na dia nahalala an'Andriamanitra aza
izy, dia tsy mba nankalaza Azy toy izay miendrika ho an'Andriamanitra, na
nisaotra Azy, fa tonga zava-poana izy tamin'ny fisainany, ary tonga maizina ny
fony donto. »
2Kor 5:14 « Fa ny fitiavan'i Kristy no manery anay,
satria izao no hevitray: maty ny Anankiray hamonjy ny olona rehetra, ka dia
maty koa izy rehetra; »
Kol 3:5 « Koa vonoy ny momba ny tenanareo izay ety
an-tany, dia fijangajangana, fahalotoana, firehetam-po, fanirian-dratsy ary
fieremana (cupidité), dia
fanompoan-tsampy izany; »
Efe 4:19 Olona tsy mahalala
henatra intsony ka nanolo-tena ho amin'ny fijejojejoana
1Tim 4:2 « amin'ny fihatsaram-belatsihin'ny mpilaza
lainga, ka voapetaky ny vy mahamay ny fieritreretany, »
Rom 1:24 « Ary izany no nanoloran'Andriamanitra azy
tamin'ny filan'ny fony ho amin'ny fahalotoana, dia ny nifanalany voninahitra
tamin'ny tenany avy; »
1Pet 4:3 « Fa ampy izay ny andro lasa ho nanaovana
ny fanaon'ny jentilisa tamin'ny nandehanana tamin'ny fijejojejoana sy ny
fanirian-dratsy sy ny fimamoana sy ny filalaovan-dratsy sy ny fisotroan-toaka
ary ny fanompoan-tsampy izay fady indrindra; »
Efe 4:22 Ialaeo ny
toetrareo taloha araka ny fitondran-tenanareo fahiny
Jak 1:21 « Koa ario ny fahalotoana sy ny lolompo
rehetra, ary ekeo amin'ny fahalemem-panahy ny teny nambolena, izay mahavonjy ny
fanahinareo. »
Rom 6:6 « fa fantatsika fa ny toetsika taloha dia
niaraka nohomboana taminy hanimbana ny tenan'ny ota, mba tsy hanompoantsika ny
ota intsony. »
Efe 4:23 Hohavaozina
ianareo amin'ny fanahin'ny sainareo
Rom 12:2 « Ary aza manaraka ny fanaon'izao tontolo
izao; fa miovà amin'ny fanavaozana ny saina, hamantaranareo ny
sitrapon'Andriamanitra, dia izay tsara sady ankasitrahana no marina*. [* Gr.
tanteraka]. »
Kol 3:10 « ary efa notafinareo ny toetra* vaovao,
izay havaozina ho amin'ny fahalalana tsara araka ny endrik'izay nahary azy. [*
Gr. olona] »
Efe 4:24 Tafio ny toetra
vaovao araka an'Andriamanitra, amin'ny fahitsiana sy ny fahamasinana momba ny
fahamarinana
Rom 6:4 « Koa niara-nalevina taminy tamin'ny batisa
ho amin'ny fahafatesana isika, mba ho tahaka ny nananganana an'i Kristy
tamin'ny maty tamin'ny voninahitry ny Ray no handehanantsika kosa amin'ny
fiainam-baovao. »
Efe 2:10 « Fa asany isika, voaforona tao amin'i
Kristy Jesosy mba hanao asa tsara, izay namboarin'Andriamanitra rahateo mba
handehanantsika eo aminy. »
Efe 4:25 Esory ny lainga,
ka samia milaza ny marina amin'ny namany avy ianareo rehetra
Sal 15:2 « Mandehana tsy misy tsiny ary manaova izay
mahitsy, sady misaintsaina ny marina; »
Lev 19:11 « Aza mangalatra, aza mamitaka, aza
mifandainga. »
Zak 8:16 « Izao no zavatra hataonareo: Samia miteny
marina amin'ny namany avy ianareo; mitsarà marina, eny, mitsarà hahatonga
fiadanana ao am-bavahadinareo; »
Kol 3:9 « Aza mifandainga ianareo, fa efa narianareo
ny toetra* taloha mbamin'ny asany; [* Gr. olona] »
Rom 12:5 « dia toy izany koa isika, na dia maro aza,
dia tena iray ihany ao amin'i Kristy, ary samy miara-momba ny tena isika
rehetra. »
Efe 4:26 Tezera, fa aza
manota; ary aoka tsy ho tratry ny masoandro milentika ny fahatezeranareo
Sal 4:4 « Tezera*, fa aza manota; mieritrereta eo
am-pandrianareo, ka mangina.[Na: Mangovita] »
Mat 5:22 « Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: Izay
rehetra tezitra* amin'ny rahalahiny dia miendrika hohelohina amin'ny fitsarana;
ary na zovy na zovy no hanao amin'ny rahalahiny hoe: Olom-poana ianao, dia
miendrika hohelohina amin'ny Synedriona; ary na zovy na zovy no hanao hoe: Foka
ialahy, dia miendrika ho ao amin'ny helo** mirehitra afo. [*Na: tezitra foana]
[**Gr. Gehena] »
Efe 4:27 Aza manome
fitoerana ho an'ny devoly
2 Kor 2:10 « Fa izay avelanareo heloka dia mba
avelako heloka koa; ary izaho anefa, raha nisy heloka navelako, dia noho ny aminareo
no namelako azy teo imason*'i Kristy,[*Na: nisolo anay] » 2 Korintiana
2:11 « fandrao ho resin'ny fitak'i Satana isika, fa fantatsika ny
hafetseny. »